Kwaliteitskeurmerken zorg: kiezen voor HKZ, ISO 9001 of NEN-EN 15224?

Kwaliteitskeurmerken zorg: kiezen voor HKZ, ISO 9001 of NEN-EN 15224?

Uw zorginstelling wil of moet een kwaliteitssysteem implementeren, maar u weet door de wildgroei van kwaliteitssystemen niet welke nu het beste past bij uw organisatie? Herkenbaar!

Regelmatig kloppen zorginstellingen bij ons aan omdat zij door stakeholders zoals gemeentes, zorgverzekeraars, zorgkantoren of brancheorganisaties verplicht worden om met een (inter)nationaal erkend kwaliteitssysteem te werken. Veelvoorkomende gebruikte (inter)nationale erkende kwaliteitssystemen binnen de zorg zijn de HKZ-normen en de ISO 9001 norm. In dit blog lichten wij toe wat de verschillen en overeenkomsten zijn tussen beide normen zodat u een afweging kan maken wat voor uw organisatie het beste werkt.

Wat zijn HKZ-normen?
HKZ (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector) stelt kwaliteits- en veiligheidsnormen op voor ruim 30 branches in Zorg en Welzijn. Deze normen zijn specifiek opgesteld voor Nederlandse zorginstellingen en sluiten aan bij de landelijke kwaliteitskaders die gelden voor bepaalde branches. Met een HKZ keurmerk kan een zorginstelling aantonen dat zij de kwaliteit op orde hebben, risico’s in kaart hebben gebracht en hierop anticiperen. Een organisatie is continu bezig met het verbeteren van de kwaliteit.

HKZ is voortdurend in ontwikkeling
HKZ heeft voor iedere discipline of specialisme binnen de zorg (GGZ, gehandicaptenzorg, jeugdzorg etc.) één aparte norm opgesteld. Echter zien we steeds vaker dat een zorginstelling niet te plaatsen is in één van de specifieke normen, maar meerdere type zorgverlening aanbiedt. Met als gevolg dat de afzonderlijke HKZ-normen niet meer goed aansluiten bij de dienstverlening van de zorginstelling. Daarnaast zijn de hoge administratieve lasten, de eigen regie van de cliënt en de ruimte voor professionele vrijheid van de zorgverlener ontwikkelingen die ook het HKZ opvallen.

HKZ speelt goed in op bovengenoemde ontwikkelingen binnen de zorgsector door een nieuwe norm te ontwikkelen die toepasbaar is voor iedere zorginstelling, ongeacht de type zorgverlening wat wordt geboden. Deze norm heet HKZ Zorg & Welzijn (165) en is gebaseerd op het gedachtegoed van ISO 9001. De norm speelt in op de ontwikkelingen binnen de zorgsector en is sinds juni 2018 certificeerbaar. De norm is opgesteld in heldere taal en bestaat uit drie hoofdstukken:

  1. De cliënt
  2. Randvoorwaarden voor een goede behandeling/begeleiding/zorg- en/of dienstverlening
  3. Leren en verbeteren

De norm schrijft niet voor hoe een zorginstelling zijn processen moet inrichten, maar geeft handvatten om het naar eigen professionele vrijheid in te richten. Iedere zorginstelling kan, ongeacht de type(n) zorgverlening, de norm implementeren binnen de organisatie.

Wat zijn ISO normen?
Sinds 1946 stelt ISO (Internationale Organisatie voor Standaardisatie) normen op die internationaal erkend worden. Dit kunnen normen zijn waarover op internationaal niveau afspraken zijn gemaakt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de afmetingen voor papier (ISO 216) . Het zou erg onhandig zijn wanneer ieder land andere afmetingen gebruikt voor een A4-vel, daarom zijn hierover afspraken gemaakt die internationaal erkend worden. Maar dit kunnen ook normen zijn die ingaan op het kwaliteitsmanagementsysteem van een organisatie. ISO 9001 is de wereldwijde standaard voor kwaliteitsmanagement en is toepasbaar binnen alle branches en type dienstverlening. Zo ook binnen de gezondheidszorg. Met een ISO 9001 certificaat kan een zorginstelling, net zoals met een HKZ keurmerk, aantonen dat zij de kwaliteit op orde hebben, risico’s in kaart hebben gebracht en hierop anticiperen.

De opbouw van de ISO 9001 norm
De ISO normen die betrekking hebben op een managementsysteem kennen een vaste structuur. Deze normen bestaan uit 9 hoofdstukken en zijn opgebouwd aan de hand van een High Level Structure (HLS). De High Level Structure is een raamwerk dat toepasbaar is op alle managementsysteem standaarden. Dit raamwerk helpt om consistentie te creëren binnen alle normen die ISO publiceert.

ISO 9001 bestaat dus ook uit 9 hoofdstukken die diep ingaan op waar een goed kwaliteitsmanagementsysteem aan moet voldoen. De norm richt zich op het inrichten van een intern kwaliteitssysteem waarin onder andere wordt vastgelegd wat doelstellingen van de organisatie zijn, welke middelen hiervoor nodig zijn en hoe risico’s beperkt kunnen worden.

NEN-EN 15224 als variant op ISO 9001
Als variant op ISO 9001 is de NEN-EN 15224 ontwikkelt. Deze norm kent dezelfde opbouw als alle ISO normen, maar gaat specifieker in op eisen binnen de gezondheidszorg. Het grote verschil van deze norm met de HKZ norm voor Zorg & Welzijn is de structuur. NEN-EN 15224 is een uitgebreide norm met 9 hoofdstukken zoals alle ISO normen en telt ruim 100 pagina’s. De HKZ norm voor Zorg & Welzijn is voor dezelfde doelgroep ontwikkeld maar bestaat uit slechts 3 hoofdstukken en omvat ‘slechts’ 20 pagina’s die wel alle eisen omvat waaraan een goed kwaliteitssysteem aan moet voldoen.

Wat zijn de overeenkomsten en verschillen?
In onderstaande tabel zijn de overeenkomsten en de verschillen van beide normen weergegeven:

Afzonderlijke HKZ-normen HKZ Zorg & Welzijn ISO 9001 NEN-EN 15224
Detaillering van de eisen Specifieke eisen Eisen op hoofdlijnen Uitgebreide eisen op hoofdlijnen Uitgebreide eisen op hoofdlijnen
Voor wie Zorginstellingen in Nederland met één type zorgverlening Alle zorginstellingen in Nederland, ongeacht type(n) dienstverlening Alle zorginstellingen wereldwijd, ongeacht type(n) dienstverlening Alle zorginstellingen wereldwijd, ongeacht type(n) dienstverlening
Erkenning Nationaal Nationaal Internationaal Internationaal
Toetsing Jaarlijkse audits Jaarlijkse audits met de mogelijkheid tot vermindering van het aantal audits Jaarlijkse audits Jaarlijkse audits
Sluiten aan bij de landelijke kwaliteitskaders Ja  Ja Gedeeltelijk Gedeeltelijk
Wordt goedgekeurd door stakeholders zoals zorgverzekeraars, gemeenten, zorgkantoren en brancheverenigingen* Ja Ja Ja Ja

*Iedere stakeholder stelt andere eisen aan zorginstellingen die willen aansluiten of een contract willen afsluiten. Raadpleeg altijd uw stakeholder voor de actuele eisen die gesteld worden en welke normen daaraan voldoen.

Er zijn veel wegen die naar Rome leiden. U goed laten informeren en de juiste kennis inwinnen om erachter te komen welk kwaliteitskeurmerk voor uw zorginstelling het beste werkt is daarbij belangrijk. Hopelijk is de vergelijking die ik in dit blog heb gemaakt een goed uitgangspunt en voldoende om een afweging te kunnen maken in welke norm u zich verder wil verdiepen.

 

Twijfelt u nog over welk kwaliteitssysteem het beste bij uw zorginstelling past? Wij helpen u graag!

U kunt vrijblijvend contact opnemen met onze specialist op het gebied van HKZ via +31 (0)73 – 782 01 56 of deelnemen aan onze gratis kennissessies of implementatietraining.

Kennissessies:
Periodiek organiseren wij gratis kennissessies die dieper ingaan op de HKZ norm voor Zorg & Welzijn en de verschillen met de ISO norm. Tijdens deze sessie is tijd voor interactie met andere zorginstellingen en worden al uw vragen behandeld.

Implementatietraining:
Heeft u al besloten welke norm u wilt gebruiken om uw kwaliteitssysteem in te richten? En wilt u graag zelf aan de slag met de implementatie maar weet u niet goed waar te beginnen? Regelmatig geven wij implementatietrainingen voor HKZ Zorg & Welzijn, waarbij u in één dag leert hoe u de norm implementeert binnen uw organisatie.

2018-11-05T15:16:36+00:00