Kiezen voor een ISO 9001 of HKZ keurmerk? Welk kwaliteitskeurmerk in de zorg past bij uw organisatie?

Uw zorginstelling wilt een HKZ keurmerk of moet een kwaliteitssysteem implementeren, maar u weet door de wildgroei van kwaliteitssystemen niet welke nu het beste past bij uw organisatie? Herkenbaar!

Regelmatig kloppen zorginstellingen bij ons aan omdat zij door stakeholders zoals gemeentes, zorgverzekeraars, zorgkantoren of brancheorganisaties verplicht worden om met een (inter)nationaal erkend kwaliteitssysteem te werken. Veelvoorkomende gebruikte (inter)nationale erkende kwaliteitssystemen binnen de zorg zijn de HKZ-normen en de ISO 9001 norm. In dit blog lichten wij toe wat de verschillen en overeenkomsten zijn tussen beide normen zodat u een afweging kan maken wat voor uw organisatie het beste werkt.

Wat zijn HKZ-normen?

HKZ (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector) stelt kwaliteits- en veiligheidsnormen op voor ruim 30 branches in Zorg en Welzijn. Deze normen zijn specifiek opgesteld voor Nederlandse zorginstellingen en sluiten aan bij de landelijke kwaliteitskaders die gelden voor bepaalde branches. Met een HKZ keurmerk kan een zorginstelling aantonen dat zij de kwaliteit op orde hebben, risico’s in kaart hebben gebracht en hierop anticiperen. Een organisatie is continu bezig met het verbeteren van de kwaliteit.

HKZ is voortdurend in ontwikkeling

HKZ heeft voor iedere discipline of specialisme binnen de zorg (GGZ, gehandicaptenzorg, jeugdzorg, wijkverpleging, kraamzorg etc.) één aparte norm opgesteld. Echter zien we steeds vaker dat een zorginstelling niet te plaatsen is in één van de specifieke normen, maar meerdere type zorgverlening aanbiedt. Met als gevolg dat de afzonderlijke HKZ-normen niet meer goed aansluiten bij de dienstverlening van de zorginstelling. Daarnaast zijn de hoge administratieve lasten, de eigen regie van de cliënt en de ruimte voor professionele vrijheid van de zorgverlener ontwikkelingen die ook het HKZ opvallen.

HKZ speelt goed in op bovengenoemde ontwikkelingen binnen de zorgsector door een nieuwe norm te ontwikkelen die toepasbaar is voor iedere zorginstelling, ongeacht de type zorgverlening wat wordt geboden. Deze norm heet HKZ Zorg & Welzijn (165) en is gebaseerd op het gedachtegoed van ISO 9001. De norm speelt in op de ontwikkelingen binnen de zorgsector en is sinds juni 2018 certificeerbaar. De norm is opgesteld in heldere taal en bestaat uit drie hoofdstukken:

  1. De cliënt
  2. Randvoorwaarden voor een goede behandeling/begeleiding/zorg- en/of dienstverlening
  3. Leren en verbeteren

De norm schrijft niet voor hoe een zorginstelling zijn processen moet inrichten, maar geeft handvatten om het naar eigen professionele vrijheid in te richten. Iedere zorginstelling kan, ongeacht de type(n) zorgverlening, de norm implementeren binnen de organisatie.

Daarnaast is er ook de norm HKZ Kleine Organisaties voor kleine zorgorganisaties die niet de tijd en mensen heeft voor een uitgebreide certificering. Deze norm is bedoeld voor kleine organisaties tot maximaal 10 fte, één vestiging en één discipline of probleem oriëntatie. Wat deze norm uniek maakt is dat er informatie is opgenomen over de implementatie. Hierdoor kan de norm makkelijke geïmplementeerd worden binnen de organisatie.

Wat zijn ISO normen?

Sinds 1946 stelt ISO (Internationale Organisatie voor Standaardisatie) normen op die internationaal erkend worden. Dit kunnen normen zijn waarover op internationaal niveau afspraken zijn gemaakt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de afmetingen voor papier (ISO 216) . Het zou erg onhandig zijn wanneer ieder land andere afmetingen gebruikt voor een A4-vel, daarom zijn hierover afspraken gemaakt die internationaal erkend worden. Maar dit kunnen ook normen zijn die ingaan op het kwaliteitsmanagementsysteem van een organisatie. ISO 9001 is de wereldwijde standaard voor kwaliteitsmanagement en is toepasbaar binnen alle branches en type dienstverlening. Zo ook binnen de gezondheidszorg. Met een ISO 9001 certificaat kan een zorginstelling, net zoals met een HKZ keurmerk, aantonen dat zij de kwaliteit op orde hebben, risico’s in kaart hebben gebracht en hierop anticiperen.

De opbouw van de ISO 9001 norm

De ISO normen die betrekking hebben op een managementsysteem kennen een vaste structuur. Deze normen bestaan uit 10 hoofdstukken en zijn opgebouwd aan de hand van een High Level Structure (HLS). De High Level Structure is een raamwerk dat toepasbaar is op alle managementsysteem standaarden. Dit raamwerk helpt om consistentie te creëren binnen alle normen die ISO publiceert.

ISO 9001 bestaat dus ook uit 10 hoofdstukken die diep ingaan op waar een goed kwaliteitsmanagementsysteem aan moet voldoen. De norm richt zich op het inrichten van een intern kwaliteitssysteem waarin onder andere wordt vastgelegd wat doelstellingen van de organisatie zijn, welke middelen hiervoor nodig zijn en hoe risico’s beperkt kunnen worden.

Welke norm past bij uw organisatie?

Welke zorgnorm past bij mijn organisatie?

Wat zijn de overeenkomsten en verschillen?

In onderstaande tabel zijn de overeenkomsten en de verschillen van beide normen weergegeven:

Afzonderlijke HKZ-normen HKZ Zorg & Welzijn ISO 9001
Detaillering van de eisen Specifieke eisen Eisen op hoofdlijnen Uitgebreide eisen op hoofdlijnen
Voor wie Zorginstellingen in Nederland met één type zorgverlening Alle zorginstellingen in Nederland, ongeacht type(n) dienstverlening Alle zorginstellingen wereldwijd, ongeacht type(n) dienstverlening
Erkenning Nationaal Nationaal Internationaal
Toetsing Jaarlijkse audits Jaarlijkse audits met de mogelijkheid tot vermindering van het aantal audits Jaarlijkse audits
Sluiten aan bij de landelijke kwaliteitskaders Ja  Ja Gedeeltelijk
Wordt goedgekeurd door stakeholders zoals zorgverzekeraars, gemeenten, zorgkantoren en brancheverenigingen* Ja Ja Ja
*Iedere stakeholder stelt andere eisen aan zorginstellingen die willen aansluiten of een contract willen afsluiten. Raadpleeg altijd uw stakeholder voor de actuele eisen die gesteld worden en welke normen daaraan voldoen.

Gaat u aan de slag met de implementatie van één van de normen? Lees dan ook nog even het artikel over het schrijven van een goede scope.

Twijfelt u nog of heeft u andere vragen?

U kunt contact opnemen met onze specialist op het gebied van Zorg keurmerken:

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.