NEN 7510
In de zorgsector draait alles om vertrouwen. Patiënten delen medische informatie met zorgverleners omdat
zij ervan uitgaan dat deze gegevens veilig worden verwerkt. Tegelijkertijd groeit de hoeveelheid digitale zorginformatie snel.
Elektronische patiëntendossiers, online consulten en gegevensuitwisseling tussen zorgorganisaties maken informatiebeveiliging
belangrijker dan ooit.
Hoe zorgt een organisatie ervoor dat patiëntgegevens goed beschermd blijven?
De NEN 7510 biedt hiervoor een duidelijk kader. Deze Nederlandse norm beschrijft hoe organisaties in de zorg
informatiebeveiliging structureel kunnen organiseren en beheersen. Door volgens deze norm te werken ontstaat
een systematische aanpak voor het beschermen van gezondheidsinformatie.
Op deze pagina leest u wat de NEN 7510 norm inhoudt, hoe deze wordt toegepast binnen de zorgsector
en waarom veel organisaties de norm gebruiken om hun informatiebeveiliging aantoonbaar te maken.
Wat is NEN 7510?
NEN 7510 is de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg. De norm is ontwikkeld door het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) en richt zich op organisaties die werken met medische en persoonlijke gezondheidsinformatie.
Het uitgangspunt van de norm is dat patiëntgegevens gedurende hun hele levenscyclus beschermd moeten worden. Dat geldt voor opslag, verwerking, toegang en uitwisseling van informatie. De norm richt zich daarbij op drie fundamentele principes van informatiebeveiliging.
- Beschikbaarheid
Zorgverleners moeten toegang hebben tot medische informatie wanneer deze nodig is voor diagnose of behandeling. - Integriteit
Medische gegevens moeten correct en volledig blijven. Ongeautoriseerde wijzigingen of beschadiging van informatie moeten worden voorkomen. - Vertrouwelijkheid
Alleen bevoegde personen mogen toegang hebben tot patiëntgegevens.
Deze drie principes vormen de basis van vrijwel alle standaarden voor informatiebeveiliging. Binnen de zorg zijn ze extra belangrijk omdat fouten in informatie direct gevolgen kunnen hebben voor patiëntveiligheid.
Om deze principes structureel te borgen introduceert de norm een Information Security Management System (ISMS). Dit managementsysteem helpt organisaties risico’s te identificeren, beveiligingsmaatregelen te implementeren en informatiebeveiliging continu te verbeteren.
Organisaties die volgens deze systematiek werken kunnen aantonen dat zij zorgvuldig omgaan met patiëntgegevens.
Wilt u weten hoe organisaties dit aantonen in de praktijk? Lees dan meer over NEN 7510-certificering.
NEN 7510 norm: hoe werkt het?
Hoewel deze norm specifiek voor de zorgsector is ontwikkeld, sluit de norm nauw aan bij internationale standaarden voor informatiebeveiliging. Met name ISO 27001 vormt een belangrijk fundament.
Het verschil is dat NEN 7510 aanvullende eisen bevat die zijn afgestemd op het verwerken van gezondheidsinformatie.
De norm bestaat uit twee hoofdonderdelen.
- NEN 7510-1
Dit deel bevat de eisen voor het managementsysteem voor informatiebeveiliging. Hierin staat beschreven hoe organisaties beleid opstellen, verantwoordelijkheden vastleggen en risico’s beheren. - NEN 7510-2
Dit deel bevat een uitgebreide set beveiligingsmaatregelen. Deze maatregelen zijn specifiek bedoeld voor organisaties die werken met gezondheidsinformatie. Door deze combinatie van managementsysteem en beveiligingsmaatregelen ontstaat een gestructureerde aanpak voor informatiebeveiliging.
In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat organisaties:
- risico’s voor patiëntgegevens analyseren
- beveiligingsmaatregelen implementeren
- verantwoordelijkheden vastleggen
- incidenten registreren en evalueren
- informatiebeveiliging continu verbeteren
Deze systematische aanpak zorgt ervoor dat informatiebeveiliging geen eenmalige maatregel is, maar een doorlopend proces.
Wilt u weten hoe deze norm zich verhoudt tot internationale standaarden? Lees dan ook ons artikel over ISO 27001 vs NEN 7510.
Voor welke organisaties geldt NEN 7510?
De norm is relevant voor vrijwel alle organisaties die werken met gezondheidsinformatie. Dat betekent dat de norm niet alleen van toepassing is op zorginstellingen, maar ook op organisaties die systemen of diensten leveren voor de zorgsector. Voorbeelden van organisaties waarvoor NEN 7510 relevant kan zijn:
- ziekenhuizen en klinieken
- huisartsenpraktijken
- GGZ-instellingen
- laboratoria en diagnostische centra
- apotheken
- zorgverzekeraars
- ICT-dienstverleners in de zorg
- leveranciers van elektronische patiëntendossiers
Waarom geldt de norm voor zo’n brede groep organisaties?
In moderne zorgomgevingen worden patiëntgegevens vaak gedeeld tussen meerdere partijen. Denk bijvoorbeeld aan digitale verwijzingen, medische beelddata en uitwisseling van gegevens tussen zorginstellingen.
Wanneer één organisatie in deze keten onvoldoende beveiligingsmaatregelen heeft getroffen, kan dat gevolgen hebben voor de bescherming van gegevens in de hele zorgketen. Daarom wordt NEN 7510 steeds vaker gebruikt als gemeenschappelijk kader voor informatiebeveiliging binnen de zorg.
Is NEN 7510 verplicht?
Veel organisaties vragen zich af: is NEN 7510 verplicht?
De norm zelf is geen wet. Toch speelt de norm een belangrijke rol in de manier waarop informatiebeveiliging in de zorg wordt ingericht.
In verschillende wetten en richtlijnen wordt namelijk verwezen naar passende beveiligingsmaatregelen voor medische gegevens. Denk bijvoorbeeld aan regelgeving rond elektronische gegevensuitwisseling en de bescherming van persoonsgegevens. In de praktijk verwachten toezichthouders, samenwerkingspartners en zorgverzekeraars vaak dat organisaties hun informatiebeveiliging baseren op de NEN 7510 norm. Daarom kiezen veel zorgorganisaties ervoor hun managementsysteem voor informatiebeveiliging volgens deze norm in te richten.
De NEN 7510 norm in de praktijk
Het toepassen van de NEN 7510 betekent dat organisaties informatiebeveiliging op een gestructureerde manier organiseren. Onderwerpen die binnen de norm een belangrijke rol spelen zijn onder andere:
- informatiebeveiligingsbeleid
- risicomanagement
- toegangsbeheer
- logging en monitoring van systemen
- incidentmanagement
- continuïteitsbeheer
- bewustwording van medewerkers
Een belangrijk uitgangspunt van de norm is risicogebaseerd werken. Organisaties analyseren eerst welke risico’s bestaan voor patiëntgegevens en bepalen vervolgens welke maatregelen nodig zijn om deze risico’s te beheersen. Zo ontstaat een beveiligingsniveau dat aansluit bij de aard van de organisatie en de informatie die wordt verwerkt.
NEN 7510 certificering en audits
Organisaties die willen aantonen dat hun informatiebeveiliging voldoet aan de norm kunnen kiezen voor NEN 7510 certificering. Tijdens een certificeringsaudit beoordeelt een onafhankelijke certificerende instelling of het managementsysteem voor informatiebeveiliging voldoet aan de eisen van de norm.
Auditoren kijken daarbij onder andere naar:
- het informatiebeveiligingsbeleid
- uitgevoerde risicoanalyses
- implementatie van beveiligingsmaatregelen
- interne controles
- managementreviews
Wanneer een organisatie voldoet aan de eisen van de norm kan een certificaat worden afgegeven.
Meer weten over NEN 7510?
Benieuwd hoe ver uw organisatie is op weg naar NEN 7510 certificering? Neem contact met ons op.